DAMGA YÖNETMELİĞİ

Yürürlüğe giriş tarihi: 10/04/2004 Tarih ve 25429 Sayılı R.gazete

AMAÇ : Bu yönetmeliğin amacı,Devlet ormanlarından,Devletten başkasına ormanlardan ve orman sayılmayan yerlerden kesilecek veya herhangi bir sebeple devrilmiş,kırılmış veya kesilmiş ağaçlardan hangilerinin diplerinin ve hangi ürün çeşidinin,hangi damgalarla,kimler tarafından damgalanacağına ilişkin şekil ve esasları tespit etmektedir.

KAPSAM : Bu yönetmelik,Devlet ormanlarından,Devletten başkasına ait ormanlardan ve orman sayılmayan yerlerden kesilecek ağaçlar ile bu ağaçlardan elde edilen metreküplü emval,devrik veya kırık ağaçlar,usulsüz kesilen ağaçlar ve mamullerine;hangi çeşit damga çeşitlerinin kimler tarafından,hangi esaslar dahilinde uygulanacağı hususlarını kapsar.

DAYANAK: Bu yönetmelik,6831 sayılı Orman Kanununun değişik 27,41 ve 42. maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

DAMGA ÇEŞİTLERİ

Dikili Ağaç Damgası: Oval’e yakın bir şekilde, kenarları çift çerçeveli olup çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti ( T.C. ) , Orman Umum Müdürlüğü ( O.U.M. ) rumuzları ve damga numarası bulunur. Damgalamada kullanılan boya siyahtır. Alınmasına karar verilen göğüs hizasındaki çapları 8 – 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda toprak seviyesine en yakın bir yerde açılacak aynaya, ağaç kesildiğinde damga dip kütükte kalacak şekilde uygulanır. Çapları 8 – 20 cm arasındaki ağaçlarda kesim yüzeyine de uygulanabilir. Kesimde ve kontrolde kolaylık sağlamak için damgalar, mümkün olduğunca, bütün ağaçlarda aynı yöne dönük olarak uygulanır. Meyilli arazide bu yön meylin aşağı tarafıdır. Göğüs hizasındaki çapları 8 cm den küçük olan ağaçlar damgalanmaz. Tıraşlama, boşaltma kesimi yapılacak alanlar ile tamamen boşaltılacak yanan orman sahalarında sadece sınırlardaki ağaçlar damgalanarak sahanın sınırları belirlenir ve bu sınır içinde kalan ağaçlar damgalanmaz. Baltalıklarda dikili damga yapılmaz. Ancak göğüs çapı 20 cm’ den büyük ağaçlar yukarda ki esaslara göre damgalanır. Bir orman işletme şefliği sınırları içinde birden çok damganın kullanılması gerektiğinde, damgalar ayrı ayrı bölme veya bölmeciklerde kullanılır.

Devrik Ağaç ve Zati ihtiyaç Damgası: Sekiz köşeli, kenarları çift çerçeveli olup, çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti ( T.C. ) ,Orman Umum Müdürlüğü ( O.U.M. ) rumuzları ve damga numarası bulunur. Devrik ağaç damgalamada boya rengi siyahtır. Zati ihtiyaçta boya rengi kırmızıdır. Bu damga; ormanlarda herhangi bir tabii sebeple devrilmiş ve alınması gereken kırılmış ağaçların dip kütüklerine uygulanır. Ayrıca 6831 sayılı Orman Kanunu’nun 31,32,33. maddelerine göre Zati ve Müşterek ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen ihtiyaçları olarak verilen yapacak emvalin her iki başına sık ve çapraz bir şekilde uygulanır.

Usulsüz ve nizamsız kesimler ile ürünlerine ait damga: Altı köşeli kenarları bir çerçeveli olup çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti ( T.C. ), Orman Dairesi ( O.D. ) rumuzları ve damga numarası bulunur. Damgalamada kullanılan boya rengi kırmızıdır. Ormanlarda usulsüz kesim yapıldığı tespit edildiğinde; Orman İşletme Şefi veya görevlendireceği bir teknik eleman başkanlığında, usulsüz kesimin yapıldığı yere ait Toplu Koruma veya Bölüm Koruma Merkezi Muhafaza Memurlarından en az bir ve gerektiğinde komşu Koruma Ekip Merkezi Muhafaza Memurlarından en az bir olmak üzere bir ekip oluşturulur.Bu ekip tarafından,usulsüz kesilen ağaçların kökleri, kesim yüzeyine veya toprak yüzeyine yakın bir yerden açılacak ayna üzerine numara konarak,usulsüz kesim damgası ile damgalanır ve usulsüz kesilen ağaçlara ilişkin tespit tutanağı tanzim olunur.Bu tutanak,Toplu Koruma ve Bölüm Koruma Sicili için esas tutulur ve bir nüshası İşletme Şefliği’nde özel dosyasında saklanır.Ayrıca usulsüzlüğe sebebiyet verenler hakkında soruşturma açılır. Bu damga, usulsüz kesimler sonucu olarak orman içinde veya herhangi bir yerde tespit edilen mamul veya gayri mamul emval ile kaçak olarak nakledilirken yakalanıp yedi emin veya orman deposuna teslim edilen mamul veya gayri mamul emvalin her iki başına uygulanır.

Mamul Damga: Daire şeklinde kenarları bir çerçeveli olup çerçeve içinde Türkiye Cumhuriyeti ( T.C. ) ,Orman Dairesi ( O.D. ) rumuzları ve damga numarası bulunur. Damgalamada kullanılan boya rengi siyahtır. Bu damga; her nevi metreküple ölçülen emvalin, tek tarafına istif yerlerine taşınmadan önce uygulanır. Dikili satışlar sonucu elde edilen emval kesim bölmesinde, diğer emval satış istif yerlerinde nakilden önce emvalin her iki başına çapraz olarak uygulanır. Bu emvallere vurulmuş damga izlerinin başlangıçtaki halinin, imalat aşamasına kadar muhafazası zorunludur. İşletmelerden satın alınan emvale tüccarlar tarafından vurulan firma damgalarının mamul damgaya benzemesi halinde, orman idaresi bu özel işaretlerin değiştirilmesini ilgililerden ister. İşletmelerce satılan malların alıcılarına teslim sırasında damga izleri kontrol edilir. Herhangi bir sebeple damga izleri silinmiş veya belirsiz hale gelmiş olan emvalin damgaları yenilenir.

DAMGALAMA YETKİSİ VE YETKİ DEVRİ

DİKİLİ AĞAÇ DAMGASINDA: Orman İşletme Şefi tarafından kullanılır. Ancak Orman Bölge Müdürü veya İşletme müdürü tarafından yazılı yetki verilmek kaydı ile ormancılık öğrenimi görmüş tüm teknik elemanlara damga yapma görevi ve yetkisi verilebilir. Damgalama bir teknik eleman tarafından yapılabilir. Özel silvikültürel müdahale gerektiren damgalamada, ilgili birimlerden yeterince teknik elemanda bulundurulabilir. Böcek, mantar ve benzeri gibi zararlıların arız olduğu sahalardaki ağaçlarda; Orman İşletme Şefi ve gerekli hallerde Orman zararlıları ile Mücadele Şube Müdürlüğü teknik elemanlarınca müştereken damgalama yapılabilir. Damgalama işleri birkaç kişi tarafından yapıldığında, görev unvanı en yüksek olan kişi Ekip Başkanlığı görevini yapar.

DEVRİK AĞAÇ DAMGASINDA: Devrik ağaç damgasının kullanılmasına, Orman İşletme Şefi veya işletme müdürünce görevlendirilen teknik elemanlar yetkilidir. Ancak zati ve müşterek ihtiyaçlar ile felaketzede ve göçmen ihtiyaçları dışında, sadece devrik ağaçların damgalanmasında yine orman işletme şefinin sorumluluğu altında orman muhafaza memurlarına da görev verilebilir.

USULSÜZ VE NİZAMSIZ KESİMLERE VE ÜRÜNLERİNE AİT DAMGADA: Bu damganın kullanılmasına, Orman İşletme Şefi veya İşletme Müdürü’nce görevlendirilen teknik elemanlar yetkilidir. Ancak münferit olaylarda Orman İşletme Şefi’nin sorumluluğu altında Orman Muhafaza Memurlarına da yetki verilebilir.

MAMUL DAMGADA: Bu damganın kullanılmasına Orman İşletme Şefi yetkilidir. Orman İşletme Şefi bu yetkiyi sorumluluğu altında, işletme şefliği teknik elemanlarına veya orman muhafaza memurlarına verebilir. Ancak bu görevlendirmenin verildiği ve geri alındığı tarih yazılı olarak tespit edilir.

DAMGALARIN MUHAFAZASI VE SORUMLULUĞU

Damgaların muhafazasından orman işletme şefi sorumludur. Damganın kaybolması halinde, konu orman bölge müdürlüğünce tetkik, gerektiğinde tahkik ettirilir ve durum teşkilata tamim edilmek üzere Orman Genel Müdürlüğü’ne bildirilir. Sahtesine rastlanmış veya numarası silinmiş damganın kullanımdan kaldırılması için, kullanımdan kaldırma tarihi belirtilerek, orman bölge müdürlüğünce bütün teşkilata tamim edilir. Kullanımdan kalktığı tarihten itibaren damganın yazılı yüzü mühür mumu ile kapatılıp mühürlenerek; muhafaza edilmek üzere emniyetli bir şekilde orman genel merkezi’nde belirlenecek ambara teslim edilir. Ambardaki damgalar birikme miktarı dikkate alınarak Orman Koruma ve Yangınla Mücadele Daire Başkanlığı’nca oluşturulacak bir komisyon marifeti ile imha edilir. Sahte damga kullanan veya imal edenlerin tespiti halinde durum Cumhuriyet Savcılığı’na bildirilir.

DİKİLİ DAMGA EKİBİ: İşletme şefi veya Görevlendirilecek Teknik eleman, Yazıcı, Aynacı, numaratörcü, damgaci, kumpascı olmak üzere 6 kişiden oluşur.

DAMGA EKİBİ DAMGALAMAYA GİDERKEN YANLARINDA: Damga yapılacak serinin Amenajman planı ile Silvikültür Uygulama Planı ve Haritaları. Dikili ağaç tutanağı ve yardımcı ağaç tutanağı, Boya ve numaratör, sağlam kumpas, meyil ölçer, veya klizemetre, şeritmetre, altimetre ve dürbün, Balta ve lüzumu halinde kazma, kürek bulunacaktır.

288 SAYILI TEBLİĞ VE GENEL EMİRLERE GÖRE DAMGADA :

• Ağaç kesildikten sonra dip kütükte kalan odun zayiatını asgariye indirmek üzere damga ağacın toprak seviyesine en yakın kısmına,kök çıkıntılarına veya mahmuz denilen yerlere açılan aynaya vurulacak.
• Sıklık ve sırıklık çağındaki mesçerelerde yeni yönetmeliğe göre işaretlenerek kestirilen ağaçların kalan dip kütüklerinin üzerine damga vurulacaktır.
• Ağaç sıra numarası yatay olarak yazılacaktır.
• Kesilecek olan ağaçlardan gençliğe zarar verecek alanlarla,kıymet kaybına zarar vermeden kesilmesi gerekenlerin,kütüğünün dibinde kalacak şekilde devirme yönü işareti konulacaktır.
• Dikili damga ile damgalanan ağaçların göğüs hizasındaki (d1.30) çapları kumpasla,ağacın gövde eksenine dik doğrultuda ölçülecek(gerektiğinde çapraz olarak iki kez ölçülüp ortalaması alınacak) ve ve çap kademelerine göre “DİKİLİ AĞAÇ ÖLÇÜ TUTANAĞI’NA” kaydedilecektir.
• Tutanağa ağaçların sıra numarası, çapları ve çap sınıflarına göre kabuklu gövde hacimleri yazılacak,her sayfa sonunda ağaç cinslerine göre hacimlerin toplamı alınacaktır.
• Yardımcı dikili ağaç tutanağına çapları (d1.30) 20 cm’ den az olan ağaçlar çap sınıfına göre çetele şeklinde tutulacak ve sayfa doldukça hacimlendirilecektir.
• Damga bitirildiğinde en son sayfaya genel toplam yazılacak ve sayfanın arka tarafı damga ekibi tarafından tutanak düzenlenerek,isim ve unvan da belirtilmek suretiyle imzalanacaktır.
• Dikili ağaç tutanağı her bölme için ayrı ayrı tutulacaktır.
• Tutanağa 1/25000 ölçekli bölme krokisi eklenecektir.
• Bölme krokisinde damgalanan yerler yeşil renkle taranmak suretiyle gösterilecektir.
• Her bölmeye ait tutanak ait olduğu dosyasında saklanacaktır.
• Tutanakların son sayfasının altına; ağaç türleri itibariyle her çap sınıfında ne sayıda ağaç damgalandığını ve bunların hacimleri toplamı,icmalen gösterilecektir.
• İcmalin altına:Damgalanan ağaçların 1 no’ dan kaç no ‘ ya kadar,tür,sayı ve hacimleri,hangi yılın etasına mahsuben yapıldığı,hangi tarihler arasında damgalama yapıldığı,kullanılan dikili damganın numarası ve damga ekibi isim ve ünvanla belirtilip imzalayacaklardır.