Suç Tutanaklarının düzenlenmesinde dikkat edilecek hususlar

Ormanların Korunması ile ilgili kanun, yönetmelik, talimatlar

• 6831 Sayılı Orman Kanunu,
• 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu,
• Damga Yönetmeliği,
• Orman Ürünlerine Verilecek Tezkerelere Ait Yönetmelik,
• Ormanlarda ve orman İçinde Bulunan Otlak, Yaylak ve Kışlaklarda Hayvan Otlatma Yönetmeliği,
• Muhafaza Ormanlarının Ayrılması ve İdaresi Hakkında Yönetmelik,
• Orman Muhafaza Memurlarının Atama ve Yer Değiştirmeleri hakkında Yönetmelik,
• Orman Muhafaza Memurları Görev Yönetmeliği,
• Orman Kanununun 84. maddesinin uygulaması hakkında Yönetmelik,
• Orman Ürünlerine Verilecek Tezkerelere Ait Talimat,
• Ormanların Korunmasında Muhtar ve İhtiyar Kurullarının Görevlerine Ait Talimatname,
• Orman Kanununun 112, 113, 114. maddelerinin Uygulaması Hakkında Yönetmelik

ORMAN SUÇLARININ TAKİBİ

Orman suçlarının takibi Orman Muhafaza Memurlarına, İşletme Şeflerine, Koruma Ekip Şeflerine ve İşletme Müdürlerine verilmiştir. Ancak Orman Kanununun 79. maddesi ve diğer hükümlerine göre HER ORMAN MEMURU orman suçları ile ilgili suç zabıt varakaları düzenleyebilir hükmünü getirmiştir.

Suç zabıt varakaları hem şekil hem de muhteva bakımından resmi evrak sayılırlar. Suç tutanaklarının idarece bastırılmış sıra ve seri numaralı matbu evraklara olduğu kadar düz beyaz kağıtlara düzenlenmesinde de bir sakınca yoktur.

Orman suçları ile ilgili suç zabıt varakaları hilafı ispat edilinceye kadar geçerli sayılan resmi evraklardır. Mahkeme huzurunda sanıkların suç zabıt varakalarındaki suçları inkar etmeleri halinde olayın sanıkla yüzleştirilerek ispatlanması için memurların mahkemelerde dinlenmesi gerekmektedir.

Suç Tutanağı Tanzimi:   

Suç tutanağı tanziminde dikkat edilmesi gereken hususlar;

Suç tutanaklarının ve tazminat raporlarının eksik düzenlenmesi, mahkemeler ile İdaremiz arasında uzun ve gereksiz yazışmalar yapılmasına ve büyük ölçüde iş ve zaman kaybına sebep olmaktadır. Bu nedenle, suç tutanaklarının eksiksiz düzenlenmesi ve aşağıda belirtili hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.

Suçlunun kimliği, orman içi köyde  ikamet edip etmediği: Suçlunun kimlik bilgileri varsa ilgilinin nüfus cüzdanından yoksa kayıtlı olduğu nüfus dairelerinden alınacaktır. Suçun işlendiği yer orman içi köyü mü, suçlu orman içi köyü nüfusuna mı kayıtlı , orman içi köyde mi oturuyor belirtilecektir. Suçlunun halen ikamet ettiği yer suç tutanağına yazılacaktır.Orman Kanunu 31 ve 32. maddeye göre  köyler orman içi köy olmayabilir. 31 ve 32. maddede, köyün dört tarafının ormanla çevrili olmasına gerek yoktur. Bu maddeler köy sınırları içerisinde bulunan ormanların verimi ve vasfı ile ilgilidir. Orman içi köyünün dört taraftan orman sayılan yerlerle çevrili olması gerekmektedir.

Suç tutanaklarının ve tazminat raporlarının eksik düzenlenmesi, mahkemeler ile İdaremiz arasında uzun ve gereksiz yazışmalar yapılmasına ve büyük ölçüde iş ve zaman kaybına sebep olmaktadır. Bu nedenle, suç tutanaklarının eksiksiz düzenlenmesi ve aşağıda belirtili hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.

Orman İçi Köy :Yürürlükteki 6831 Sayılı Orman Kanunu 91. madde  ve devamında (5.Bölüm-Ceza Hükümleri bölümünde)(Ek fıkra 23/09/1983-2896/40 md) “Orman Suçları;suçun işlendiği orman içi köy nüfusuna kayıtlı ve fiilen bu köyde oturanlar dışındakilerin işlemesi halinde bu kanunla belirlenen cezalar iki misli artırılır” denilmektedir.

Bu yasal düzenlemeye göre orman kanununa muhalefet suçunun orman içi köy nüfusuna kayıtlı ve fiilen bu köyde oturmayanlarca işlenmesi hali cezanın artırım nedenidir. Bir köyün orman köyü olup olmadığının belirlenmesi görevi;

4865sayılı “Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”a dayalı olarak çıkarılan ve 16 Ocak 2004 tarihli ve 25348 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe  giren “ Çevre ve Orman Bakanlığı Merkez Teşkilatının Görevleri, Çalışma Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelikle  Orman – Köy İlişkileri Genel Müdürlüğüne  verilmiştir.

Suçun işlendiği yer:Suç tutanaklarında suçun işlendiği yer ve ormanın özelliği iyi açıklanmamaktadır. Ormanın Muhafaza ormanı mı, gençleştirme sahası mı, ağaçlandırma sahası mı , yanık saha mı, milli park sahası mı , ağaç cins ve türü, hangi çağda, koru mu, baltalık mı belirtilecek ayrıca bu durumla ilgili belgeler tutanağa eklenecektir. Ormanın kadastrosu yapılmışsa, tahdit hattı ve suçun işlendiği yer çizilerek krokide belirtilecektir.

Kroki Tanzimi: Açma ve yerleşme, işgal ve faydalanma, otlatma suçlarında suç işlenen yerlerle ilgili kroki ve örnek raporlar 6.12.1983 gün ve 3576 sayılı tamime göre İşletme Şefleri tarafından düzenlenerek tutanaklara eklenecektir.

Dikiliden yapacak ve yakacak vasıfta ağaç kesilmesi: Dikiliden yapacak vasfında ağaç kesilmişse suç tutanağına “ Hacimlendirme Orta Kutra Göre Yapılmıştır.” diye yazılacaktır. Kabuklu Gövde Hacmi cetvelleri, amenajman planlarında ağacın 130 cm deki göğüs çapına göre düzenlenmiştir.
Suç tutanaklarına ağacın orta kutru yazılacak ancak hacim olarak orta çapa tekabül eden ağacın 130 cm deki dikili göğüs çapı karşılığı (Orta çap x 1.6= göğüs çapı) kabuklu gövde hacmi yazılacaktır.

Dikiliden kesilen ağaç yakacak vasıfta ise (baltalık) veya ağaçtan dal kesilmişse ölçü kental olarak yapılıp suç zaptına öyle yazılacaktır. Katran ,reçine, çıra, sakız çıkarma suçlarında bu suçun kaç adet ağaçta yapıldığı belirtilecektir.

Kaçak emvalin bulunduğu yer: Kaçak emvalin bulunduğu yer ev mi, iş yeri mi, atölye mi, emval kapı önünde mi, içerde mi tespit edilecektir. Suçlu, kaçak emvalin bulunduğu yerin sahibi, kiracısı veya işleticisidir. İşçiler için zabıt düzenlenmeyecektir.  Kaçak emvalin işyerinde tespit edilmesi halinde veya orman ürünü ticareti ile uğraşan şahsın hakimiyeti alanında  bir yerde yakalanmışsa; suçlunun orman ürünü ticareti ile uğraşıp uğraşmadığı belirtilecektir. Suç tutanağına kaçak emvalin bulunduğu yerin krokisi eklenecektir. Kaçak emvali bulunduğu yere, o yerin sahibinin haberi olmadan başkalarının bırakıp bırakamayacağı belirtilecektir. Kaçak emvalin sahibi ile  kaçak emvalin bulunduğu yer ayrı ayrı kişilere ait ise , suç zaptı her ikisi adına düzenlenecektir. Suç tutanaklarına, ağacın kütük çapı ve 130 cm’deki göğüs çapı hiçbir şekilde yazılmayacaktır. Orta kutra göre yapılacaktır.

Kaçak emval nasıl elde edilmiştir: Kaçak emval suçlu tarafından bizzat ormandan kesilerek mi veya enkazdan mı temin edilmiştir. Satın mı alınmıştır belirtilecektir.

Birkaç şahsın ayrı, ayrı ağaç kesmeleri:Bu durumda her şahıs için kestiği ağaç miktarını gösteren müstakil suç zabıtları düzenlenecektir.

Birkaç şahsın birlikte ağaç kesmeleri:Bu durumda her sanığın kestiği ağaç belli değilse, bütün sanıklar adına kesilen ağaçların toplam miktarı üzerinden tek bir suç zaptı düzenlenecektir.

Suç dal kesme ise:Dal kesme neticesi hayatiyetini kaybetmiş ise suç dikilen ağaç kesme olacağından hacimlendirme orta çap üzerinden (K.G.H) yapılacaktır. Ağaç hayatiyetini kaybetmemiş ise sadece dal kesme suçu vardır ve ölçü kental olarak yapılacaktır.

Zaptetme (el koyma): Müsadere etme bir Mahkeme kararı neticesidir. Kaçak olarak yakalanan emval  ile diğer suç alet ve vasıtaları için suç tutanağına zapt olundu diye yazılacaktır. Suçta kullanılan araç,motorlu testere,balta, at veya eşek gibi binek hayvanı var ise, zapt olma tarihinden itibaren 24 saat içinde yetkili Sulh Ceza Hakimliğinden el koyma kararı istenecek  ve el koyma kararı suç zaptına eklenerek, ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına  gönderilecektir.

Suçta kullanılan araç hareket halinde mi: Nakil aracının Mahkeme tarafından müsadere edilebilmesi için kaçak emval yüklü olması kafi değildir. Aracın harekete geçerek yol almaya başlaması gerekmektedir. Bu sebeple aracın hareket halinde iken durdurularak veya nasıl ne durumda yakalandığı açıkça suç tutanağında belirtilecektir. Araç bir ihbar neticesi yakalanmışsa ihbarcının zaptı imzalaması gerekmektedir veya bu konuda ihbar tutanağı düzenlenecektir. Aracın orman içinde, orman içi yolda, anayolda hareket halinde iken durdurularak zapt olunduğu belirtilecektir. Emvalin damgasız nakliyesiz olduğu yazılacaktır. Araç hareket halinde yakalanmadıysa, ilk yükleme noktasından ne kadar uzakta yakalandığı belirtilecektir.

Açma, işgal, faydalanma suçları: Açma ile işgal ve faydalanma suçları karıştırılmaktadır. Bu iki suç arasındaki en önemli fark;

1- Açma suçunda orman örtüsü kaldırılmaktadır.
2- İşgal ile faydalanma suçunda orman örtüsü mevcut olmadığından orman örtüsünün kaldırılması da bahis konusu değildir. Orman sınırları içinde bulunan orman içi açıklığı, otlak, yaylak, kışlaklarda ot ve çayır dışında örtü bulunmayabilir. Buralara yapılan ilk müdahalelerde açma suçudur.

Açma Orman örtüsünün kaldırılması ile açma işlemi tamamlanmış olur. Açılan yer sürülüp ekilebilir, fidan dikilebilir, ev, ahır, samanlık vs. yapılarak yerleşilebilir. Açmada mutlaka orman örtüsü kaldırılmaktadır. Kesilen ağaç varsa miktarı belirtilecektir. (metreküp veya kental olarak)
Orman açılmış, sürülmüş, ekilmiş ve sonra terk edilmişse böyle bir açmaya kısa zamanda orman örtüsü gelecektir. Bu şekilde eski açma olduğu halde orman örtüsü gelmiş bir yerin tekrar açılması açma suçuna girer, işgal ve faydalanma suçu değildir. Kökleme yapılmışsa kökler kental olarak tespit edilecektir.

İşgal ve faydalanma: İşgal ve faydalanma suçunda orman örtüsünün kaldırılması bahis konusu değildir.Eski açmalar kullanılmaktadır. Orman örtüsü teşekkül etmemiş eski açmaların sürülüp ekilmesi işgal ve faydalanma suçudur.  Orman örtüsü teşekkül etmemiş orman içi açıklıklarına ev, ağıl, samanlık vs. yapılması yerleşilmesi işgal ve faydalanma suçudur. Orman içine kaçak olarak yapılan binalar, ekilen mahsuller ve kullanılan suç aletleri zapt edilir, binalar yıktırılır, mahsuller toplanarak satılır. Aynı yere her yıl yapılan yeni sürüp ekme işlemi, yeni bir işgal ve faydalanmadır ve her yeni sürüp ekmeye yeni suç zaptı tanzim edilecektir. Yeni suç tutanağında aynı yere daha önce tutulan suç tutanağı da belirtilecektir.

Otlatma suçları: Hayvan cinsi ve bilhassa hayvanın kıl keçisi olduğu açıkça yazılacaktır. Hayvan otlatılan saha muhafaza ormanımı, gençleştirme sahası mı, ağaçlandırma sahası mı, yanık sahamı, milli park sahası mı suç zaptında belirtilecektir. Otlatma suçu ile ormana verilen zarar açık olarak yazılacaktır. Zarar gören fidanlar cins, tür, yaş ve adet olarak tespit edilecektir. Sahanın krokisi eklenecek, zabıt çobanla birlikte hayvan sahibine müştereken düzenlenecektir. Ayrıca zarar gören orman sahası ölçülerek miktarı belirtilecektir.

İzinsiz tesis kurma, ocak açma: Orman ürünlerini işleyecek her türlü fabrika kurulması Çevre ve Orman Bakanlığının, Devlet ormanları hudutları içerisinde veya bu orman sınırlarına bir kilometre olan yerlerde taş, kum ve toprak, dört kilometreye kadar olan yerlerde ise hızar, şerit kurulması ve kireç, kömür, terebentin, katran, sakız ve benzeri gibi işletilmesinde ağaç kullanılan ocakların açılması balık üretilmek üzere tesis kurulması Orman Genel Müdürlüğünün iznine bağlıdır.
Devlet ormanları içinde maden ocakları açmak, aramak, işletmek orman idaresinin iznine bağlıdır. İzinsiz kurulacak ve açılacak tesis ve ocaklara tutulacak suç zabıtlarında tesis ve ocak nedir, orman içinde mi, dışında mı, ormana olan mesafesi, ormana bir zarar verilmiş mi, miktarı krokide eklenerek açıklanacaktır. Tesis ve ocağın açıldığı orman, muhafaza ormanı mı, baraj havzası mı, yanık saha mı, ağaçlandırma sahası mı belirtilecektir. Devlet ormanı içinde kurulan tesisler zapt olunacaktır.

Orman emvalinden nakliyeli dahi olsa izinsiz kömür yapmak : Kömür yapımında kullanılan ağaç dikiliden kesilerek mi temin edilmiştir. Başkaları tarafından kesilen ağaçlardan mı temin edilmiştir. Kerestelik bir ağaç dikiliden kesilmiş ve kömür yapılmış ise suç zaptına orta kutur ve m3 olarak hacimlendirilip yazılacaktır. Odun vasfında ağaç kesilerek kömür yapılmış ise suç zaptına kaç kental yakacak emvalden elde edilmiş ise o yazılacaktır. Kömür yapma suçlarında kömür kaçırılmış fakat kesilen ağaçlar belli ise bu kesilen ağaçların odun veya kerestelik durumlarına göre hesapları yapılarak bu ağaçlardan elde edilecek kömür miktarı bulunacaktır. Kömür yapma işlemi tamamlanmış ise suç meydana gelmiştir. Henüz ateşleme safhasında yakalanmışsa suç teşebbüs halinde kalmış demektir. Bu olaylar teferruatı ile suç zaptına yazılacaktır. Ayrıca kömür yapma suçunun orman içinde mi, orman dışında ise orman mesafesi suç zaptına yazılacaktır.

Sarf ve bulundurma suçları: Bu suçlarda yakalanan emvalin ormandan kesildiği yer tespit edilmişse hacimlendirme dikili ağacın 130 cm’deki göğüs çapına göre (KGH) yapılacaktır. Suç zaptına orta çap yazılacaktır.

Zati ve müşterek ihtiyaçlar: Zati ve müşterek ihtiyaçların elden çıkarılması veriliş gayesine uygun kullanılmaması ve bu emvalin satın alınması yasaktır. Bu durumda satan ve alan hakkında suç zaptı düzenlenecektir.

Fidan kesilmesi sökülmesi: 1.30 cm’deki çapı (zapta orta çap yazılacaktır) 7.9 cm ve daha küçük ağaçların sökülmesi, kesilmesi halinde bunlar için suç zaptı fidan olarak tanzim edilecektir.

Zapt olunan (el konulan) orman emvali, suç vasıtası ve suç aletinin tutanak ve yedi emin senedi ile teslimi: Zapt olunan orman emvali suç aleti ve suç vasıtaları orman depolarına teslim tesellüm tutanağı ile orman deposuna teslimi mümkün değilse belediye yetkililerine, köy muhtarlarına, yoksa vekiline, yoksa köy ihtiyar heyeti üyelerinden birisine yediemin senedi ile teslim edilecek ve yediemine teslim edilen emval mümkün olan en kısa zamanda orman deposuna nakledilecektir. Suç aleti ve nakil vasıtaları yediemine teslim edilmez.Mutlaka satış deposuna teslim edilecektir.

Düzeltmeler: Suç tutanaklarında sonradan yapılacak düzeltmeler, “düzeltme tarafımdan yapılmıştır” diye yazılarak imzalanacaktır.

Olayın anlatılması:Suç tutanağına suçla ilgili olay şüpheye yer vermeyecek bir şekilde açık olarak yazılacaktır. Cümleler mümkün olduğunca kısa tutulacak, kesin ve açık ve anlaşılır olmasına dikkat edilecektir.

Yazı okunaklı olacaktır: Fevkalade önemi sebebiyle suç tutanakları mutlaka okunaklı bir şekilde yazılacaktır. Bu duruma bilhassa önem ve özen gösterilecektir.

Zimmet: Suç tutanakları tanzim ve tetkik edildikten sonra en seri şekilde zimmetle teslim edilecek gönderilmeleri zimmetle yapılacaktır. Suç tutanakları tahrif edilmez, yırtılmaz, okunmaz hale getirilemez, kaybedilmez. Bu durumlar suç teşkil etmektedir.
Suç tutanakları varsa eksiklikleri giderildikten sonra en seri şekilde kamu davası açılmak üzere mahalli Cumhuriyet Savcılıklarına gönderilecektir.